**၁၂.၀၆.၂၀၂၆ ** ဖင်လန်သတင်းစာများ၏ ခေါင်းစီးသတင်းများ

ဖင်လန်နိုင်ငံထုတ် သတင်းစာများမှ ကောက်နုတ်ဖော်ပြထားသည့် သတင်းတိုများနှင့် နိုင်ငံတကာသတင်းများကို စုစည်းတင်ပြပေးလိုက်ပါသည်။

ဒစ်ဂျစ်တယ်ခေတ်၏ မျိုးဆက်ကွာဟမှုနှင့် သက်ကြီးရွယ်အိုများ၏ အခက်အခဲ

ဖင်လန်နိုင်ငံတွင် လူဦးရေငါးသိန်းခန့်မှာ ဒစ်ဂျစ်တယ်နည်းပညာကို လုံးဝအသုံးမပြုတတ်ခြင်း သို့မဟုတ် အကူအညီလိုနေခြင်းတို့ ကြုံတွေ့နေရကြောင်း Helsingin Sanomat သတင်းစာက ဖော်ပြသည်။

အသက် ၇၅ နှစ်အထက် သက်ကြီးရွယ်အို ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် အသက် ၆၅ နှစ်မှ ၇၄ နှစ်ကြား ၉ ရာခိုင်နှုန်းခန့်တွင် စမတ်ဖုန်း မရှိကြပေ။ သက်ကြီးရွယ်အိုများဆိုင်ရာ ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင် (Ombudsman) ဖြစ်သူ Päivi Topo ၏ ပြောကြားချက်အရ ဆေးရုံရက်ချိန်း အချက်အလက်များ လျှပ်စစ်စနစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားခြင်းကြောင့် ရက်ချိန်းလွဲချော်ရခြင်းနှင့် ပါကင်ကြေးပေးဆောင်ရန် မိုဘိုင်းအက်ပ် လိုအပ်သဖြင့် အများသုံးရေကူးကန်များသို့ မသွားနိုင်တော့ခြင်း စသည့် နေ့စဉ်လူမှုရေး အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့နေရသည်။ နည်းပညာအတားအဆီးများကြောင့် သက်ကြီးရွယ်အိုများမှာ ကိုယ်တိုင်လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းရှိသော်လည်း သားသမီးများကိုသာ လွှဲအပ်လုပ်ကိုင်ခိုင်းနေရသဖြင့် စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ ရှိနေကြောင်း၊ ဤကိစ္စကို နိုင်ငံရေးသမားများနှင့် မီဒီယာများက ပိုမိုအာရုံစိုက်သင့်ကြောင်း ၎င်းက ထောက်ပြသည်။

ဖင်လန်အစိုးရက စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအတွက် ယူရိုတစ်ဘီလီယံ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမည်

ဖင်လန်နိုင်ငံပိုင် ဘဏ္ဍာရေးကုမ္ပဏီ Finnvera သည် ယခုနှစ်နှင့် လာမည့်နှစ်အတွင်း အသေးစား၊ အလတ်စားနှင့် အကြီးစား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများတွင် ယူရိုတစ်ဘီလီယံခန့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် ပြင်ဆင်နေကြောင်း Hufvudstadsbladet အပါအဝင် သတင်းဌာနအများအပြားက ဖော်ပြသည်။

အီရန်ပဋိပက္ခကဲ့သို့ ကမ္ဘာ့အခြေအနေများကြောင့် စီးပွားရေးမရေရာမှုများ ရှိနေသော်လည်း စက်မှုကဏ္ဍနှင့် စိမ်းလန်းစိုပြည်ရေးကူးပြောင်းမှု (Green Transition) တို့တွင် အဓိကရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် ရည်ရွယ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဝန်ကြီးချုပ် Petteri Orpo က ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု နောက်ကျကျန်ခဲ့ပါက စီးပွားရေးပြန်လည်ဦးမော့ရန် ပိုမိုစွန့်စားရနိုင်သဖြင့် ဤပံ့ပိုးမှုသည် ငွေကြေးဈေးကွက်ကို အားဖြည့်ပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ဖင်လန်ယာဉ်မောင်းများ၏ စိတ်ပျက်စရာများနှင့် လမ်းပေါ်မှ ဒေါသများ

Iltalehti သတင်းစာက ဖင်လန်နိုင်ငံသားတို့၏ ကားမောင်းသည့် အလေ့အထများနှင့် ပတ်သက်၍ စစ်တမ်းကောက်ယူခဲ့ရာ ယာဉ်မောင်းအများစုမှာ အရှိန်ပြင်းစွာမောင်းနှင်လေ့ရှိကြောင်း ဝန်ခံခဲ့ကြသည်။

ယာဉ်မောင်းများကို အစိတ်ပျက်စေဆုံးအချက်မှာ အခြားယာဉ်မောင်းများ "နှေးကွေးစွာ မောင်းနှင်ခြင်း" ဖြစ်သည်။ စစ်တမ်းတွင် ပါဝင်ဖြေဆိုသူ အချို့က အဝေးပြေးလမ်းမကြီးများပေါ်သို့ အရှိန်မြှင့်တက်ရမည့် လမ်းကြောများတွင် နှေးကွေးစွာ မောင်းနှင်ခြင်းသည် အန္တရာယ်များပြီး ဒဏ်ရိုက်သင့်သည့်ကိစ္စဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ကြသလို၊ နောက်ကပ်လျက် အရှိန်ပြင်းမောင်းနှင်လာသည့် ကားများကြောင့် လမ်းပေါ်တွင် ဒေါသထွက်ရမှု (Road Rage) များ ကြုံတွေ့ရကြောင်းလည်း ရေးသားခဲ့ကြသည်။

လူမှုဖူလုံရေးနယ်မြေ ၃ ခုကို ဝန်ကြီးဌာနများ၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက် ထားရှိရန် အဆိုပြု

South Ostrobothnia, South Karelia နှင့် Kymenlaakso လူမှုဖူလုံရေးနယ်မြေ (Welfare Areas) သုံးခုကို ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အကဲဖြတ်မှုလုပ်ငန်းစဉ်အောက်သို့ ထည့်သွင်းရန် အရာရှိများက သောကြာနေ့ ဗီဒီယိုအစည်းအဝေးတွင် အဆိုပြုခဲ့သည်။

၎င်းနယ်မြေများသည် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်များအတွင်း ဘတ်ဂျက်လိုငွေပြမှု အကြီးအကျယ် ကြုံတွေ့ခဲ့ရခြင်းဖြစ်သည်။ အကဲဖြတ်မှုအဆင့်သို့ ရောက်ရှိသွားပါက ၎င်းနယ်မြေများ၏ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့် ကန့်သတ်ခံရမည်ဖြစ်ပြီး ဘဏ္ဍာရေးပြန်လည်ကောင်းမွန်လာစေရန် ဝန်ကြီးဌာနများ ပူးပေါင်းပါဝင်သည့် အကဲဖြတ်ရေးအဖွဲ့က ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချမှတ်သွားမည်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ဘဏ္ဍာရေးပြဿနာကို မဖြေရှင်းနိုင်ပါက အခြားနယ်မြေများနှင့် ပူးပေါင်းလိုက်ရသည်အထိ ဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း သိရသည်။

ဆာဗိုမြောက်ပိုင်းတွင် ကလေးငယ်နှစ်ဦးကို လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စော်ကားခဲ့သူအား ထောင်ဒဏ်ချမှတ်

ဖင်လန်နိုင်ငံ ဆာဗိုမြောက်ပိုင်းရှိ တရားရုံးက အသက် ၂၅ နှစ်အရွယ် အမျိုးသားတစ်ဦးအား ကလေးသူငယ်များအပေါ် ပြင်းထန်သော လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စော်ကားမှု နှစ်မှုဖြင့် ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် ချမှတ်ခဲ့သည်။

၎င်းသည် အသက် ၁၅ နှစ်မှ ၁၇ နှစ်အတွင်း အရွယ်မရောက်သေးမီ အချိန်ကတည်းက အသက် ၇ နှစ်မှ ၁၀ နှစ်ကြား ကလေးငယ်တစ်ဦးနှင့် အသက် ၁၀ နှစ်မှ ၁၄ နှစ်ကြား ကလေးငယ်တစ်ဦးတို့ကို နှစ်ရှည်လများ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စော်ကားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ တရားခံက ပြစ်မှုများကို ဝန်ခံခဲ့ပြီး စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုကို ကူညီခဲ့သည့်အပြင် ကုသမှုခံယူခဲ့ခြင်းတို့ကြောင့် ၅ နှစ်ကျခံရမည့်အစား တရားရုံးက ပြစ်ဒဏ်လျှော့ပေါ့ပေးခဲ့ကာ နစ်နာသူများကို ယူရို ၁၅,၀၀၀ လျော်ကြေးပေးရန် အမိန့်ချခဲ့သည်။

ဒစ်ဂျစ်တယ်ပလက်ဖောင်း အလုပ်သမားများ၏ ရပိုင်ခွင့်ကို ILO ပထမဆုံးအကြိမ် သဘောတူညီ

ကမ္ဘာ့အလုပ်သမားအဖွဲ့ချုပ် (ILO) အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများသည် အစားအသောက်ပို့ဆောင်ရေး သို့မဟုတ် ကားငှားရမ်းခြင်းကဲ့သို့သော ဒစ်ဂျစ်တယ်ပလက်ဖောင်းများမှတစ်ဆင့် အလုပ်လုပ်နေသည့် အချိန်ပိုင်း (Gig Workers) အလုပ်သမားများ၏ ရပိုင်ခွင့်နှင့် ပတ်သက်၍ ပထမဆုံးအကြိမ် သဘောတူညီချက် ရရှိခဲ့သည်။

ကမ္ဘာ့ဘဏ်၏ ခန့်မှန်းချက်အရ ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ထိုသို့သော အလုပ်သမား သန်း ၄၃၀ ကျော်မှာ အလုပ်သမားဥပဒေ၏ အကာအကွယ်ပြင်ပတွင် ရောက်ရှိနေခဲ့ရာ၊ ယခုသဘောတူညီချက်သစ်သည် ၎င်းတို့အတွက် အနည်းဆုံးလုပ်ခလစာ ရရှိစေရန်နှင့် လုပ်ငန်းခွင်ဘေးအန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေးကို မြှင့်တင်ပေးရန် ရည်ရွယ်သည်။

စားနပ်ရိက္ခာအကူအညီရယူသူများ အစားအစာများကို စွန့်ပစ်နေရသည့် အကြောင်းရင်း

Yle သတင်းဌာနက ဖင်လန်နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ စားနပ်ရိက္ခာအကူအညီ ရယူသူ ၃၀၀ ခန့်ကို စစ်တမ်းကောက်ယူခဲ့ရာ အချို့က ရရှိသည့် ရိက္ခာအိတ်များ၏ အကြောင်းအရာအပေါ် မကျေနပ်ကြကြောင်း သိရသည်။

ဝေငှပေးသည့် ရိက္ခာအိတ်များတွင် သက်တမ်းကုန်ဆုံးခါနီး သို့မဟုတ် သက်တမ်းကုန်သွားသည့် အစားအစာများ၊ ဟင်းချက်ရန် အဆင်မပြေသည့် ဟင်းခတ်အနှစ်များနှင့် ပုပ်သိုးနေသည့် သစ်သီးဝလံများ ပါဝင်နေတတ်သဖြင့် အချို့ကို အမှိုက်ပုံးထဲ စွန့်ပစ်နေရသည်ဟု ဆိုသည်။ အကူအညီတောင်းခံသူများက မိသားစုဝင်ဦးရေအလိုက် ရိက္ခာပမာဏကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားပေးရန်နှင့် အစားအစာများကို ကိုယ်တိုင်ရွေးချယ်ခွင့်ပေးရန် မျှော်လင့်နေကြသည်။

EU ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှုဆိုင်ရာ ပဋိညာဉ်သစ် စတင်သက်ရောက်၊ ဖင်လန်၏ ခိုလှုံခွင့်စနစ် ပြောင်းလဲမည်

ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) ၏ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှုနှင့် ခိုလှုံခွင့်ဆိုင်ရာ ပဋိညာဉ်သစ် (Pact on Migration and Asylum) သည် ဇွန်လ ၁၂ ရက် သောကြာနေ့မှစတင်၍ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများတွင် စတင်သက်ရောက်ပြီဖြစ်သည်။

ဤဥပဒေသစ်အရ ဖင်လန်နိုင်ငံ၏ နယ်စပ်အာဏာပိုင်များသည် အခြေအမြစ်မရှိဟု ယူဆရသော ခိုလှုံခွင့်လျှောက်ထားမှုများကို နယ်စပ်ဝင်ပေါက်၌တင် ချက်ချင်းငြင်းပယ်ခွင့် ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ခိုလှုံခွင့် ငြင်းပယ်ခံရသူများကို EU ပြင်ပရှိ ဘေးကင်းသော တတိယနိုင်ငံများ သို့မဟုတ် ပူးတွဲတည်ထောင်မည့် ‘ပြန်လည်ပို့ဆောင်ရေးစင်တာ’ (Return Hubs) များသို့ လွှဲပြောင်းပေးနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ခိုလှုံခွင့်လျှောက်ထားသူများ၏ လွတ်လပ်စွာ သွားလာခွင့်ကို ကန့်သတ်ခြင်းနှင့် ရိက္ခာထောက်ပံ့မှုများကို လိုအပ်သလို လျှော့ချခြင်းစသည့် စနစ်သစ်များကိုလည်း ဖင်လန်ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနက ဆက်လက်အကောင်အထည်ဖော်သွားမည် ဖြစ်သည်။